Najbardziej toksyczne substancje środowiskowe
Porównaj wskaźniki toksyczności, zagrożeń zdrowotnych i trwałości środowiskowej dla 100 najgroźniejszych związków chemicznych.
| 01 | Botulina | Biotoksyny | 10.0 | 0.000001 µg/kg | 10.0 | 2.5 | 1.5 |
| 02 | Dioksyny (TCDD) | TZO | 9.8 | 0.02 µg/kg | 9.5 | 9.8 | 9.9 |
| 03 | Rtęć (metylortęć) | Metale ciężkie | 9.5 | 0.05 mg/kg | 9.7 | 9.2 | 8.5 |
| 04 | PCB | TZO | 9.2 | 1.0 g/kg | 9.0 | 9.5 | 9.7 |
| 05 | Arsen (As) | Metaloidy | 9.0 | 1.5 mg/kg | 9.2 | 8.0 | 9.5 |
| 06 | DDT | Pestycydy | 8.7 | 113 mg/kg | 8.5 | 9.3 | 9.6 |
| 07 | Ołów (Pb) | Metale ciężkie | 8.5 | 450 mg/kg | 9.0 | 7.5 | 9.8 |
| 08 | Kadm (Cd) | Metale ciężkie | 8.3 | 225 mg/kg | 8.8 | 8.2 | 9.9 |
| 09 | Benzo[a]piren | WWA | 8.0 | 500 mg/kg | 8.5 | 7.8 | 7.5 |
| 10 | Chlordan | Pestycydy | 7.8 | 200 mg/kg | 8.0 | 8.8 | 9.2 |
| 11 | Tlenek węgla (CO) | Gazy toksyczne | 7.5 | 1807 mg/kg | 8.2 | 3.0 | 1.0 |
| 12 | Cyjanowodór (HCN) | Gazy toksyczne | 9.3 | 1.0 mg/kg | 9.1 | 2.5 | 1.5 |
| 13 | Aflatoksyna B1 | Mykotoksyny | 9.1 | 0.48 mg/kg | 9.3 | 4.0 | 5.0 |
| 14 | Strychnina | Biotoksyny | 8.9 | 2.0 mg/kg | 8.7 | 3.5 | 2.0 |
| 15 | Nikiel (związki Ni) | Metale ciężkie | 7.8 | 67 mg/kg | 8.3 | 7.0 | 8.5 |
| 16 | Chrom(VI) (Cr⁶⁺) | Metale ciężkie | 8.1 | 50 mg/kg | 8.6 | 7.5 | 7.0 |
| 17 | Formaldehyd | Lotne związki organiczne | 7.6 | 100 mg/kg | 8.0 | 3.5 | 1.0 |
| 18 | Benzen | Lotne związki organiczne | 7.4 | 930 mg/kg | 8.1 | 6.0 | 3.5 |
| 19 | Tetrachlorek węgla (CCl₄) | Chlorowcopochodne | 7.2 | 2350 mg/kg | 7.8 | 7.5 | 6.5 |
| 20 | Trichloroeten (TCE) | Chlorowcopochodne | 7.0 | 4920 mg/kg | 7.6 | 7.2 | 5.5 |
| 21 | Azbest (chryzotyl) | Minerały włókniste | 8.5 | >5000 mg/kg | 9.2 | 6.5 | 9.9 |
| 22 | Radon (Rn-222) | Radionuklidy | 8.2 | Nie dotyczy — | 8.8 | 2.0 | 1.0 |
| 23 | Pestycydy fosforoorganiczne | Pestycydy | 8.4 | 2.0 mg/kg | 8.6 | 6.0 | 3.0 |
| 24 | Styren | Lotne związki organiczne | 6.5 | 5000 mg/kg | 7.0 | 5.5 | 2.5 |
| 25 | Chloroform (CHCl₃) | Chlorowcopochodne | 6.8 | 908 mg/kg | 7.3 | 6.0 | 3.5 |
| 26 | Akrylamid | Lotne związki organiczne | 7.3 | 150 mg/kg | 7.9 | 5.0 | 2.0 |
| 27 | Bisfenol A (BPA) | Substancje endokrynne | 6.5 | 3250 mg/kg | 7.5 | 7.0 | 4.0 |
| 28 | PFAS (PFOA/PFOS) | Substancje endokrynne | 7.8 | 430 mg/kg | 8.0 | 9.0 | 10.0 |
| 29 | Tlenek azotu (NO₂) | Gazy toksyczne | 6.8 | 88 mg/kg | 7.5 | 7.0 | 1.5 |
| 30 | Ozon (O₃) | Gazy toksyczne | 6.5 | 4.8 mg/kg (inhalacja) | 7.2 | 5.0 | 0.5 |
| 31 | Aldehyd octowy (acetaldehyd) | Lotne związki organiczne | 6.8 | 661 mg/kg | 7.4 | 4.0 | 1.5 |
| 32 | Chlorek winylu (VCM) | Chlorowcopochodne | 7.5 | 500 mg/kg | 8.2 | 6.5 | 2.5 |
| 33 | Toksyna Shiga (werotoksyna) | Biotoksyny | 9.0 | 0.002 µg/kg | 9.2 | 2.0 | 1.0 |
| 34 | Toksyna tężcowa (tetanospazmina) | Biotoksyny | 9.9 | 0.000002 µg/kg | 9.8 | 1.5 | 1.0 |
| 35 | Amatoksyny (α-amanityna) | Mykotoksyny | 9.2 | 0.1 mg/kg | 9.4 | 2.5 | 2.0 |
| 36 | Tetrodotoksyna (TTX) | Biotoksyny | 9.6 | 0.008 mg/kg | 9.5 | 2.0 | 1.5 |
| 37 | Saksytoksyna (STX) | Biotoksyny | 9.5 | 0.003 mg/kg | 9.4 | 3.5 | 2.0 |
| 38 | Glifosat | Pestycydy | 6.0 | 5600 mg/kg | 6.8 | 7.5 | 4.5 |
| 39 | Atrazyna | Pestycydy | 6.5 | 1869 mg/kg | 7.0 | 8.5 | 6.5 |
| 40 | Neonikotynoid (imidaklopryd) | Pestycydy | 6.2 | 450 mg/kg | 6.5 | 9.2 | 6.0 |
| 41 | Siarczan dimetylu (DMS) | Lotne związki organiczne | 8.0 | 205 mg/kg | 8.3 | 4.5 | 2.0 |
| 42 | Tlenek etylenu (EO) | Lotne związki organiczne | 7.8 | 330 mg/kg | 8.4 | 5.0 | 1.5 |
| 43 | Akrylonitryl | Lotne związki organiczne | 7.5 | 78 mg/kg | 7.8 | 5.5 | 2.5 |
| 44 | Heksachlorobenzen (HCB) | TZO | 7.8 | 10000 mg/kg | 8.0 | 9.2 | 9.8 |
| 45 | Akroleina (propenal) | Lotne związki organiczne | 7.9 | 46 mg/kg | 8.1 | 5.5 | 1.5 |
| 46 | Tributylocyna (TBT) | Substancje endokrynne | 7.5 | 234 mg/kg | 7.8 | 9.5 | 7.5 |
| 47 | Chloropikryna (PS) | Gazy toksyczne | 7.6 | 250 mg/kg | 7.9 | 5.0 | 2.5 |
| 48 | Metanol (alkohol metylowy) | Lotne związki organiczne | 6.5 | 5628 mg/kg | 7.2 | 3.5 | 1.0 |
| 49 | Siarkowodór (H₂S) | Gazy toksyczne | 7.3 | 713 mg/kg | 7.8 | 4.5 | 1.0 |
| 50 | Chlor (Cl₂) | Gazy toksyczne | 7.2 | 293 mg/kg | 7.6 | 5.5 | 0.5 |
| 51 | Amoniak (NH₃) | Gazy toksyczne | 6.5 | 350 mg/kg | 7.0 | 6.5 | 0.5 |
| 52 | Fluor (F₂) i fluorowodór (HF) | Gazy toksyczne | 8.2 | 25 mg/kg (HF) | 8.5 | 5.0 | 1.0 |
| 53 | Fosgen (COCl₂) | Gazy toksyczne | 8.8 | 5 mg/kg (inhalacja) | 8.9 | 3.5 | 1.0 |
| 54 | Izocyjanian metylu (MIC) | Gazy toksyczne | 8.7 | 21 mg/kg | 8.8 | 4.0 | 1.0 |
| 55 | Ołów tetraetylowy (TEL) | Metale ciężkie | 8.3 | 12 mg/kg | 8.7 | 8.5 | 7.0 |
| 56 | Tal (Tl) i jego sole | Metale ciężkie | 8.6 | 25 mg/kg | 8.8 | 6.5 | 8.0 |
| 57 | Beryl (Be) i tlenek berylu | Metale ciężkie | 8.0 | 86 mg/kg | 8.5 | 6.0 | 8.5 |
| 58 | Mangan (Mn) — nadmiar | Metale ciężkie | 6.5 | 9000 mg/kg | 7.5 | 5.5 | 7.0 |
| 59 | Selenowodór (H₂Se) | Gazy toksyczne | 8.5 | 1 mg/kg | 8.6 | 5.5 | 2.0 |
| 60 | Tlenek arsenu(III) (As₂O₃) | Metaloidy | 8.8 | 14 mg/kg | 9.0 | 7.5 | 8.0 |
| 61 | Oktatlenek triuranu (U₃O₈) | Radionuklidy | 7.5 | 114 mg/kg | 8.0 | 7.0 | 10.0 |
| 62 | Stront-90 (⁹⁰Sr) | Radionuklidy | 8.0 | Nie dotyczy — | 8.5 | 7.5 | 9.5 |
| 63 | Cez-137 (¹³⁷Cs) | Radionuklidy | 7.8 | Nie dotyczy — | 8.2 | 8.0 | 9.0 |
| 64 | Jod-131 (¹³¹I) | Radionuklidy | 7.5 | Nie dotyczy — | 8.0 | 5.0 | 3.0 |
| 65 | Polon-210 (²¹⁰Po) | Radionuklidy | 9.7 | Nie dotyczy — | 9.8 | 3.0 | 2.0 |
| 66 | Toksyna rycynowa (rycyna) | Biotoksyny | 9.7 | 0.001 mg/kg | 9.6 | 2.0 | 1.5 |
| 67 | Toksyna błonicza (DT) | Biotoksyny | 9.4 | 0.0001 mg/kg | 9.3 | 1.5 | 1.0 |
| 68 | Toksyna cholery (CT) | Biotoksyny | 8.5 | 0.25 µg/kg | 8.7 | 3.0 | 1.0 |
| 69 | Mikrocystyna-LR | Mykotoksyny | 8.3 | 50 µg/kg | 8.5 | 8.0 | 5.5 |
| 70 | Okadaik kwas (OA) | Mykotoksyny | 7.8 | 192 µg/kg | 8.0 | 7.5 | 4.0 |
| 71 | Brevetoksyna (PbTx) | Biotoksyny | 7.8 | 200 µg/kg | 8.0 | 7.0 | 3.0 |
| 72 | Domoik kwas (DA) | Biotoksyny | 7.5 | 35 mg/kg | 7.8 | 6.5 | 2.5 |
| 73 | Cygatoksyna (CTX) | Biotoksyny | 8.8 | 0.25 µg/kg | 8.9 | 4.0 | 3.5 |
| 74 | Toksyna antraksu (PA+LF/EF) | Biotoksyny | 9.3 | 0.01 µg/kg | 9.5 | 3.0 | 2.0 |
| 75 | Toksyna gronkowcowa (SEB) | Biotoksyny | 8.0 | 0.02 µg/kg (inhalacja) | 8.2 | 2.0 | 1.5 |
| 76 | Paratiofosforan (VX) | Bojowe środki chemiczne | 9.9 | 0.01 mg/kg | 9.9 | 5.0 | 7.0 |
| 77 | Sarin (GB) | Bojowe środki chemiczne | 9.8 | 0.017 mg/kg | 9.8 | 4.0 | 2.0 |
| 78 | Iperyt siarkowy (HD) | Bojowe środki chemiczne | 8.5 | 100 mg/kg | 8.7 | 6.0 | 6.5 |
| 79 | Lewizyt (L) | Bojowe środki chemiczne | 8.8 | 15 mg/kg | 8.9 | 5.5 | 4.0 |
| 80 | Tabun (GA) | Bojowe środki chemiczne | 9.7 | 0.014 mg/kg | 9.7 | 4.5 | 3.0 |
| 81 | Nowiczok (A-234) | Bojowe środki chemiczne | 10.0 | 0.001 mg/kg | 10.0 | 4.0 | 5.0 |
| 82 | Dioksyny bromowane (PBDD/F) | TZO | 8.5 | 0.5 mg/kg | 8.8 | 9.0 | 9.5 |
| 83 | Polibromowane difenyle (PBB) | TZO | 7.5 | 1000 mg/kg | 7.8 | 8.5 | 9.0 |
| 84 | Polibromowane etery difenylowe (PBDE) | TZO | 7.2 | 2000 mg/kg | 7.5 | 8.8 | 8.5 |
| 85 | Chloroform (THM w wodzie) | Chlorowcopochodne | 6.5 | 908 mg/kg | 7.0 | 6.5 | 3.0 |
| 86 | Nitrozaminy (NDMA) | Lotne związki organiczne | 8.0 | 30 mg/kg | 8.5 | 6.5 | 3.5 |
| 87 | Furan | Lotne związki organiczne | 7.0 | 500 mg/kg | 7.5 | 5.0 | 2.0 |
| 88 | Hydroksytoluen butylowany (BHT) | Substancje endokrynne | 5.5 | 890 mg/kg | 6.0 | 5.5 | 3.5 |
| 89 | Trichlorofenol (2,4,5-TCP) | Chlorowcopochodne | 7.0 | 820 mg/kg | 7.3 | 7.8 | 6.5 |
| 90 | Endosulfan | Pestycydy | 7.8 | 18 mg/kg | 8.0 | 8.5 | 7.5 |
| 91 | Mireks | TZO | 7.5 | 235 mg/kg | 7.8 | 9.0 | 9.8 |
| 92 | Toksafen | TZO | 7.3 | 80 mg/kg | 7.6 | 8.8 | 8.5 |
| 93 | Heptachlor | TZO | 7.2 | 100 mg/kg | 7.5 | 8.5 | 8.0 |
| 94 | Aldryna i dieldryna | TZO | 7.6 | 39 mg/kg | 7.9 | 8.8 | 8.5 |
| 95 | Endryna | TZO | 8.0 | 7.5 mg/kg | 8.2 | 8.5 | 8.0 |
| 96 | Chlordekon (Kepone) | TZO | 7.5 | 95 mg/kg | 7.8 | 9.2 | 9.5 |
| 97 | Lindan (γ-HCH) | TZO | 7.3 | 88 mg/kg | 7.6 | 8.0 | 7.5 |
| 98 | Pentachlorofenol (PCP) | Chlorowcopochodne | 7.8 | 27 mg/kg | 8.0 | 8.5 | 7.0 |
| 99 | Chlorobenzen (mono-) | Chlorowcopochodne | 5.8 | 2910 mg/kg | 6.2 | 6.0 | 3.5 |
| 100 | Naftalen | WWA | 6.0 | 490 mg/kg | 6.5 | 6.5 | 4.0 |
Skąd pochodzą dane i jak obliczamy wskaźniki?
Wszystkie wskaźniki liczbowe mają charakter edukacyjny i porównawczy — są znormalizowanymi skalami (0–10) opracowanymi na podstawie danych z recenzowanych baz naukowych i raportów regulacyjnych. Poniżej opisujemy metodę obliczania każdego wskaźnika wraz z konkretnymi cytowaniami, które możesz samodzielnie zweryfikować.
Wskaźnik toksyczności (0–10)
Podstawą jest wartość LD50 (dawka letalna dla 50% populacji testowej, podanie doustne u szczurów) przeliczona na skalę logarytmiczną — każdy punkt odpowiada ok. 10-krotnemu wzrostowi toksyczności ostrej. Do wyniku dodawane są punkty karne za: klasyfikację kancerogenną wg IARC (Grupa 1: +1,5 pkt; Grupa 2A: +0,8 pkt), mechanizm nieodwracalnego działania (neurotoksyny, inhibitory enzymów: +0,5 pkt) oraz toksyczność inhalacyjną lub dermalną istotnie wyższą niż oralna.
Źródła danych:
- ›ECHA C&L Inventory — klasyfikacje GHS/CLP, wartości LD50
- ›US EPA ECOTOX Knowledgebase — baza danych toksyczności ostrej i przewlekłej
- ›IARC Monographs — klasyfikacje kancerogenności, tomy 1–135
- ›WHO IRIS (EPA) — Integrated Risk Information System
- ›Trevan J.W. (1927) — oryginalna definicja LD50, Proc. R. Soc. B
Wskaźnik zdrowotny (0–10)
Mierzy ryzyko przy długotrwałej ekspozycji — uzupełnia LD50, który mierzy wyłącznie toksyczność ostrą. Składowe: wartości NOAEL/LOAEL z badań podprzewlekłych i przewlekłych (90-dniowych i 2-letnich na gryzoniach oraz dane epidemiologiczne), współczynnik BCF (biokoncentracja wg OECD 305 — im wyższy BCF, tym substancja kumuluje się w tkankach), zdolność do przekraczania bariery krew-mózg i łożyska (dane farmakokinetyczne) oraz kategorie zagrożeń wg GHS/CLP (Repr. 1A/1B, Muta. 1A/1B, Carc. 1A/1B).
Źródła danych:
- ›ATSDR Toxicological Profiles — profile toksykologiczne 300+ substancji (CDC/USA)
- ›EFSA Scientific Opinions — oceny ryzyka dla zdrowia ludzi i zwierząt (UE)
- ›WHO IPCS EHC Monographs — Environmental Health Criteria, tomy 1–240+
- ›NTP (National Toxicology Program) — badania przewlekłe i karcynogenności (USA)
- ›Grandjean & Landrigan (2014) — neurotoksyczność rozwojowa, Lancet Neurology
Wskaźnik środowiskowy (0–10)
Ocenia wpływ na ekosystemy. Składowe: LC50 dla ryb (OECD 203) i Daphnia magna (OECD 202) jako wskaźniki ekotoksyczności wodnej; BMF (Biomagnification Factor) — ile razy stężenie rośnie na każdym poziomie troficznym łańcucha pokarmowego; zasięg geograficzny skażeń (dane monitoringowe EMEP, AMAP, HELCOM); klasyfikacja PBT/vPvB wg REACH Annex XIII. Substancje wykrywane w Arktyce lub głębinach oceanicznych (np. PCB, DDT) otrzymują dodatkowe punkty za globalny zasięg.
Źródła danych:
- ›AMAP Assessment 2021 — rtęć i TZO w Arktyce
- ›Stockholm Convention — POPRC — oceny trwałych zanieczyszczeń organicznych
- ›OSPAR QSR 2023 — jakość środowiska Atlantyku NE
- ›HELCOM State of the Baltic Sea — monitoring substancji niebezpiecznych
- ›Mackay et al. (2006) — modele bioakumulacji w łańcuchu pokarmowym, ES&T
Wskaźnik trwałości (0–10)
Mierzy jak długo substancja pozostaje aktywna w środowisku. Podstawa: okres półtrwania t½ w glebie, wodzie słodkiej, wodzie morskiej i osadach dennych (dane z SRC PhysProp i OECD QSAR Toolbox). Progi wg REACH Annex XIII: t½ w wodzie > 40 dni = P (persistent), > 60 dni = vP (very persistent). Wynik korygowany o odporność na fotolizę, hydrolizę i biodegradację (testy OECD 301A–F). Metale ciężkie (Pb, Cd, As, Hg) otrzymują maksymalne wartości — jako pierwiastki nie ulegają degradacji, jedynie zmieniają formę chemiczną.
Źródła danych:
- ›OECD QSAR Toolbox — predykcja właściwości fizykochemicznych i degradacji
- ›US EPA PBT Profiler — ocena trwałości, bioakumulacji i toksyczności
- ›SRC PhysProp Database — właściwości fizykochemiczne 41 000+ substancji
- ›Howard et al. (1991) — Handbook of Environmental Degradation Rates, Lewis Publishers
- ›REACH Annex XIII — kryteria PBT/vPvB dla substancji chemicznych (UE)
Czym jest LD50 i dlaczego go używamy?
LD50 (Lethal Dose 50%) to dawka substancji powodująca śmierć 50% populacji testowej (najczęściej szczurów, podanie doustne), wyrażona w mg lub µg na kg masy ciała. Pojęcie wprowadził J.W. Trevan w 1927 r. (Proc. R. Soc. B, 101, 483–514). Jest to do dziś standardowy wskaźnik toksyczności ostrej stosowany przez WHO, EPA i ECHA. Im niższe LD50, tym substancja bardziej toksyczna — botulina (0,000001 µg/kg) jest bilion razy bardziej toksyczna niż sól kuchenna (~3 000 mg/kg).
Ograniczenia LD50: mierzy wyłącznie toksyczność ostrą przy jednorazowej ekspozycji. Nie uwzględnia toksyczności przewlekłej, kancerogenności, działania endokrynnego ani efektów na rozród — dlatego wskaźniki zdrowotny, środowiskowy i trwałości są niezbędnym uzupełnieniem. Wartości LD50 na tej stronie pochodzą z baz ChemIDplus (NLM) i ECHA C&L Inventory.
Kluczowe publikacje naukowe
| Publikacja | Dotyczy substancji | Wskaźnik |
|---|---|---|
| Clarkson & Magos (2006), Crit. Rev. Toxicol. | Metylortęć | Zdrowie, Środowisko |
| Schecter et al. (2006), Environ. Health Perspect. | Dioksyny (TCDD) | Toksyczność, Trwałość |
| Järup (2003), Br. Med. Bull. | Ołów, Kadm, Arsen | Zdrowie |
| Longnecker et al. (1997), JAMA | DDT/DDE | Środowisko, Trwałość |
| Ross (2004), Toxicol. Lett. | PCB | Zdrowie, Środowisko |
| Bhatt et al. (2020), Toxicol. Rep. | Chlorpyrifos | Zdrowie |
| IARC Monograph Vol. 100F (2012) | Benzo[a]piren | Toksyczność |
| Bhattacharya et al. (2002), Crit. Rev. Toxicol. | Arsen | Zdrowie, Środowisko |
Zastrzeżenie: Wskaźniki na tej stronie mają charakter wyłącznie edukacyjny i porównawczy. Nie zastępują oficjalnych ocen ryzyka przeprowadzanych przez organy regulacyjne. W przypadku decyzji środowiskowych lub zdrowotnych należy korzystać z oryginalnych raportów ECHA, EPA lub WHO.
Skąd pochodzą dane i jak obliczamy wskaźniki?
Wszystkie wartości liczbowe są wskaźnikami edukacyjnymi opracowanymi na podstawie danych z recenzowanych baz naukowych i raportów regulacyjnych. Nie są to wartości pomiarowe — to znormalizowane skale porównawcze ułatwiające zrozumienie względnego zagrożenia.
Wskaźnik toksyczności (0–10)
Obliczany na podstawie wartości LD50 (dawka letalna dla 50% populacji, dane z bazy ECHA REACH i US EPA ECOTOX), klasyfikacji kancerogenności wg IARC (grupy 1–4) oraz mechanizmu działania (inhibitory enzymów, neurotoksyny, mutageny). Skala logarytmiczna — różnica 1 punktu odpowiada ok. 10-krotnemu wzrostowi toksyczności ostrej.
Źródła: ECHA (2023), US EPA Integrated Risk Information System (IRIS), WHO Environmental Health Criteria monographs.
Wskaźnik zdrowotny (0–10)
Uwzględnia: toksyczność przewlekłą (NOAEL/LOAEL z badań na zwierzętach i epidemiologicznych), bioakumulację (współczynnik BCF wg OECD 305), zdolność do przekraczania bariery krew-mózg i łożyska oraz klasyfikację wg GHS/CLP (kategorie zagrożeń dla zdrowia). Wyższy wynik = większe ryzyko przy długotrwałej ekspozycji.
Źródła: EFSA Scientific Opinions, ATSDR Toxicological Profiles (USA), WHO IPCS Chemical Safety monographs.
Wskaźnik środowiskowy (0–10)
Oparty na ekotoksyczności (LC50 dla ryb i Daphnia magna wg OECD 203/202), zasięgu geograficznym skażeń (dane monitoringowe EMEP i AMAP dla Arktyki), potencjale bioakumulacji w łańcuchu pokarmowym (BMF — Biomagnification Factor) oraz klasyfikacji PBT (Persistent, Bioaccumulative, Toxic) wg REACH.
Źródła: AMAP Assessment Reports, Stockholm Convention POPs Review Committee, OSPAR Commission Quality Status Reports.
Wskaźnik trwałości (0–10)
Obliczany na podstawie okresu półtrwania (t½) w glebie, wodzie i osadach (dane z bazy SRC PhysProp i OECD QSAR Toolbox), odporności na biodegradację (testy OECD 301A–F) oraz stabilności termicznej i fotolitycznej. Metale ciężkie i niektóre TZO otrzymują maksymalne wartości ze względu na brak degradacji biologicznej.
Źródła: OECD QSAR Toolbox, US EPA Persistent Bioaccumulative Toxic (PBT) Profiler, Howard et al. (1991) Handbook of Environmental Degradation Rates.
Czym jest LD50 i dlaczego go używamy?
LD50 (Lethal Dose 50%) to dawka substancji powodująca śmierć 50% populacji testowej (najczęściej szczurów, podanie doustne), wyrażona w mg lub µg na kg masy ciała. Jest to standardowy wskaźnik toksyczności ostrej stosowany przez WHO, EPA i ECHA od lat 40. XX wieku (Trevan, 1927). Im niższe LD50, tym substancja jest bardziej toksyczna — botulina (0,000001 µg/kg) jest bilion razy bardziej toksyczna niż sól kuchenna (3000 mg/kg). Wartości LD50 pochodzą z baz ChemIDplus (NLM), ECHA C&L Inventory oraz oryginalnych publikacji toksykologicznych.
Ograniczenia: LD50 mierzy wyłącznie toksyczność ostrą i nie uwzględnia toksyczności przewlekłej, kancerogenności ani efektów endokrynnych — dlatego wskaźniki zdrowotny, środowiskowy i trwałości są niezbędnym uzupełnieniem.
Zastrzeżenie: Wskaźniki na tej stronie mają charakter wyłącznie edukacyjny i porównawczy. Nie zastępują oficjalnych ocen ryzyka przeprowadzanych przez organy regulacyjne. W przypadku decyzji środowiskowych lub zdrowotnych należy korzystać z oryginalnych raportów ECHA, EPA lub WHO.
Legenda
LD50 — dawka letalna dla 50% populacji testowej (mg/kg lub µg/kg masy ciała). Kliknij substancję, aby zobaczyć pełny profil chemiczny.